Κόκκινη Γραμμή: Γιατί αυτή η docuseries αξίζει την προσοχή μας

Το true crime είναι ίσως ένα από τα πιο «επικίνδυνα» τηλεοπτικά είδη. Όχι επειδή του λείπουν οι ιστορίες – το ακριβώς αντίθετο. Αλλά γιατί είναι πολύ εύκολο μια πραγματική τραγωδία να μετατραπεί σε τηλεοπτικό θέαμα και η ανάγκη για ένταση να κερδίσει τελικά την ίδια την ιστορία.

Η Κόκκινη Γραμμή του OPEN φαίνεται να γνωρίζει καλά αυτή την παγίδα και, τουλάχιστον στα πρώτα της βήματα, επιλέγει να την αποφύγει.

Η νέα docuseries επιστρέφει σε εγκλήματα που σημάδεψαν τη σύγχρονη ελληνική ιστορία, όμως δεν αρκείται στην αναπαραγωγή όσων λίγο-πολύ γνωρίζουμε. Ξανανοίγει τους φακέλους, αναζητά πρόσωπα, μαρτυρίες και αρχειακό υλικό και επιχειρεί να βάλει τα γεγονότα στη σωστή τους σειρά. Κυρίως, όμως, προσπαθεί να απαντήσει στο «πώς» και στο «γιατί» και όχι απλώς να θυμίσει το «τι».

Και αυτή είναι μια σημαντική διαφορά.

Υπάρχει έρευνα πίσω από την εικόνα και αυτό φαίνεται. Υπάρχει επίσης ένας προσεγμένος τρόπος με τον οποίο διαφορετικές ειδικότητες μπαίνουν στην αφήγηση, χωρίς να λειτουργούν απλώς ως τηλεοπτικά «παράθυρα». Η ποινικολόγος Εβίτα Βαρελά φωτίζει τη νομική και δικαστική πλευρά, ο Σταύρος Μπαλάσκας ακολουθεί τα βήματα της αστυνομικής έρευνας, ο ιατροδικαστής Σωκράτης Τσαντίρης αποκωδικοποιεί τα επιστημονικά ευρήματα και η ψυχολόγος Ζωή Στραβοπόδη επιχειρεί να προσεγγίσει την ανθρώπινη συμπεριφορά πίσω από κάθε υπόθεση.

Το πραγματικά δυνατό χαρτί της «Κόκκινης Γραμμής», ωστόσο, βρίσκεται αλλού: στους ανθρώπους.

Συγγενείς θυμάτων, άνθρωποι που βρέθηκαν κοντά στα γεγονότα και πρόσωπα που κουβαλούν ακόμη τις μνήμες εκείνης της εποχής επαναφέρουν κάθε ιστορία στο πραγματικό της μέγεθος. Γιατί πίσω από έναν φάκελο εγκλήματος που σήμερα μπορεί να αντιμετωπίζουμε σχεδόν σαν κομμάτι της συλλογικής μας μνήμης, υπήρξαν πραγματικοί άνθρωποι των οποίων η ζωή άλλαξε για πάντα.

Εκεί η εκπομπή κερδίζει και κάτι ακόμη: συναίσθημα χωρίς να χρειάζεται να το εκβιάσει.

Μου αρέσει επίσης που η «Κόκκινη Γραμμή» αντιμετωπίζει τον χρόνο της διαφορετικά από μια συμβατική τηλεοπτική εκπομπή. Δεν δείχνει να βιάζεται να φτάσει στην επόμενη αποκάλυψη ούτε να κατασκευάσει συνεχώς κορυφώσεις. Η κινηματογραφική φωτογραφία, το αρχειακό υλικό και το μοντάζ δημιουργούν ατμόσφαιρα, αλλά δεν επιχειρούν να γίνουν σημαντικότερα από την ίδια την αφήγηση.

Και κάπου εδώ βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, το ενδιαφέρον της συγκεκριμένης τηλεοπτικής πρότασης.

Σε μια εποχή όπου το true crime έχει γίνει εξαιρετικά δημοφιλές και πολλές φορές καταναλώνεται σχεδόν σαν μυθοπλασία, η «Κόκκινη Γραμμή» θυμάται κάτι αυτονόητο που δεν είναι πάντα αυτονόητο στην τηλεόραση: αυτές οι ιστορίες συνέβησαν πραγματικά.

Γι’ αυτό και δεν χρειάζονται περισσότερη ένταση από αυτή που ήδη κουβαλούν.

Χρειάζονται έρευνα, σωστή αφήγηση, ανθρώπους που έχουν κάτι ουσιαστικό να πουν και τον απαραίτητο σεβασμό απέναντι στα γεγονότα. Α, και έναν καλό ενορχηστρωτή -στην προκειμένη περίπτωση είναι η αρχισυντάκτρια, Κατερίνα Πόθα.