Το Νέο Πείραμα Φυλάκισης του Στάνφορντ: Η αληθινή ιστορία πίσω από το νέο reality του Netflix

Ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα πειράματα στην ιστορία της ψυχολογίας επιστρέφει 55 χρόνια αργότερα, αυτή τη φορά ως reality στο Netflix. Το Νέο Πείραμα Φυλάκισης του Στάνφορντ βάζει 30 εθελοντές σε μια πραγματική φυλακή, τους χωρίζει σε κρατουμένους και δεσμοφύλακες και καταγράφει όσα συμβαίνουν όταν κάποιοι αποκτούν εξουσία πάνω στους υπόλοιπους.

Η νέα σειρά έξι επεισοδίων βασίζεται στο περιβόητο Stanford Prison Experiment του 1971, μια μελέτη που επρόκειτο να διαρκέσει δύο εβδομάδες, αλλά διακόπηκε έπειτα από μόλις έξι ημέρες.

Το πραγματικό πείραμα που βγήκε εκτός ελέγχου

Το 1971, ο ψυχολόγος Φίλιπ Ζιμπάρντο συγκέντρωσε 24 νεαρούς άνδρες στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ, προκειμένου να εξετάσει πώς επηρεάζει η εξουσία την ανθρώπινη συμπεριφορά.

Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες: κρατουμένους και δεσμοφύλακες. Για τις ανάγκες του πειράματος, το υπόγειο του πανεπιστημίου μετατράπηκε σε αυτοσχέδια φυλακή.

Η κατάσταση σύντομα έγινε ανησυχητική. Ορισμένοι από τους δεσμοφύλακες άρχισαν να συμπεριφέρονται αυταρχικά και ταπεινωτικά στους κρατουμένους, ενώ κάποιοι από τους τελευταίους εμφάνισαν έντονη ψυχολογική δυσφορία.

Το πείραμα διακόπηκε την έκτη ημέρα, έπειτα και από την παρέμβαση της ψυχολόγου Κριστίνα Μάσλαχ, η οποία αντέδρασε στις συνθήκες που επικρατούσαν.

Αργότερα, πάντως, η επιστημονική εγκυρότητα της μελέτης αμφισβητήθηκε σοβαρά, καθώς προέκυψαν στοιχεία ότι η συμπεριφορά των συμμετεχόντων είχε επηρεαστεί από οδηγίες της ερευνητικής ομάδας.

Τι συμβαίνει στη νέα σειρά του Netflix;

Στο The New Stanford Prison Experiment, 30 εθελοντές μπαίνουν σε μια πραγματική φυλακή και αναλαμβάνουν τυχαία τους ρόλους των κρατουμένων και των δεσμοφυλάκων.

Οι κάμερες καταγράφουν τις κινήσεις τους όλο το εικοσιτετράωρο, ενώ η παραγωγή επιδιώκει να περιορίσει τις παρεμβάσεις της, ώστε οι αντιδράσεις να προκύπτουν όσο το δυνατόν πιο αυθόρμητα.

Σε αντίθεση με το πείραμα του 1971, στη νέα παραγωγή συμμετέχουν άνδρες και γυναίκες, ενώ έχουν προβλεφθεί αυστηρότερα μέτρα ασφαλείας.

Σύμφωνα με την εκτελεστική παραγωγό Jane Lipsitz, όλοι οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε ψυχολογικούς ελέγχους, είχαν τη δυνατότητα να αποχωρήσουν οποιαδήποτε στιγμή και διέθεταν συνεχή υποστήριξη από ψυχολόγους.

Η ανακοίνωση της σειράς, ωστόσο, προκάλεσε αντιδράσεις, καθώς πολλοί αμφισβήτησαν την απόφαση να αναβιώσει για τηλεοπτικούς σκοπούς ένα πείραμα που συνδέθηκε με σοβαρά ζητήματα ηθικής και προστασίας των συμμετεχόντων.

Το The New Stanford Prison Experiment είναι ήδη διαθέσιμο στο Netflix με έξι επεισόδια.

credits φωτογραφιών: Netflix.