Ο κλοιός γύρω από τις μεγάλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης σφίγγει όλο και περισσότερο στην Ευρώπη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Κομισιόν) εξαπέλυσε μια νέα, ευθεία επίθεση στο TikTok, κατηγορώντας το επίσημα ότι έχει αποτύχει παταγωδώς να προστατεύσει την ιδιωτικότητα και την ασφάλεια των ανήλικων χρηστών του.
Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, η Επιτροπή απέστειλε στην πλατφόρμα τα προκαταρκτικά της ευρήματα, τα οποία καταδεικνύουν με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο ότι οι πολιτικές της εταιρείας δεν πληρούν, ούτε στο ελάχιστο, τα αυστηρά πρότυπα ασφαλείας που επιβάλλει η νέα, “σκληρή” νομοθεσία του Digital Services Act (DSA). Για άλλη μια φορά, το αγαπημένο app εκατομμυρίων εφήβων παγκοσμίως βρίσκεται στο στόχαστρο των ρυθμιστικών αρχών, και αυτή τη φορά τα πράγματα είναι εξαιρετικά σοβαρά.
Το πρόβλημα με τα “Public” προφίλ και το ανεξέλεγκτο “For You” Feed
Το κεντρικό “αγκάθι” της υπόθεσης εντοπίζεται στις προεπιλεγμένες (default) ρυθμίσεις της εφαρμογής. Σύμφωνα με την έρευνα της Κομισιόν, οι ανήλικοι χρήστες έχουν τη δυνατότητα να ρυθμίζουν τους λογαριασμούς τους ως εντελώς “δημόσιους” (public). Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι οποιοσδήποτε, ακόμα και άτομα που δεν διαθέτουν καν ενεργό λογαριασμό στο TikTok, μπορεί να δει ελεύθερα το περιεχόμενό τους. Και το πρόβλημα, δυστυχώς, δεν σταματά εκεί.
Ο πανίσχυρος αλλά και διαβόητος αλγόριθμος της πλατφόρμας επιτρέπει σε βίντεο και αναρτήσεις από έφηβους χρήστες, ηλικίας 16 έως 17 ετών, να προωθούνται επιθετικά μέσα από το περίφημο “For You” feed. Αυτή η ανεξέλεγκτη προβολή, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ανοίγει την πόρτα σε τρομακτικούς και ανυπολόγιστους κινδύνους. Οι ανήλικοι κινδυνεύουν να δεχτούν “ανεπιθύμητη επαφή από πιθανούς θύτες”, να πέσουν θύματα ακραίου cyberbullying (διαδικτυακού εκφοβισμού) ή να γίνουν στόχος αρπακτικών συμπεριφορών στο διαδίκτυο. Οι ευρωπαϊκές αρχές είναι κάθετες στην απόφασή τους: τα προφίλ των ανηλίκων εκτίθενται αδικαιολόγητα και υπερβολικά στο ευρύ κοινό, αγνοώντας βασικούς κανόνες προστασίας.
Αστρονομικά πρόστιμα στον ορίζοντα και το “τελεσίγραφο” των αλλαγών
Βάσει των αυστηρών διατάξεων του Digital Services Act (DSA), κολοσσιαίες πλατφόρμες τέτοιου βεληνεκούς είναι νομικά υποχρεωμένες να διασφαλίζουν το υψηλότερο δυνατό επίπεδο απορρήτου, προστασίας και ασφάλειας για τις πιο ευάλωτες ηλικιακές ομάδες. Το TikTok θα έχει φυσικά το δικαίωμα να μελετήσει τα στοιχεία και να απαντήσει νομικά στα ευρήματα. Ωστόσο, εάν δεν καταφέρει να συμμορφωθεί με τις υποδείξεις της Ένωσης, κινδυνεύει με ένα πραγματικά “εξοντωτικό” πρόστιμο που μπορεί να αγγίξει έως και το 6% των συνολικών, ετήσιων παγκόσμιων εσόδων του!
Για να αποτρέψει τα χειρότερα, η Κομισιόν συνέστησε ρητά στο TikTok να προχωρήσει σε άμεση αλλαγή των προεπιλεγμένων ρυθμίσεων. Πλέον, οι λογαριασμοί των ανηλίκων θα πρέπει να είναι ορατοί αυστηρά και μόνο στους φίλους (ή στους ρητά εγκεκριμένους ακολούθους) από την πρώτη κιόλας στιγμή δημιουργίας τους. Επιπλέον, ζητήθηκε ο απόλυτος και άμεσος τερματισμός της προώθησης περιεχομένου από ανηλίκους στο ευρύ “For You” feed.
Αξίζει να σημειωθεί κλείνοντας, ότι αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που η Ευρωπαϊκή Ένωση “τραβάει το αυτί” του TikTok. Νωρίτερα μέσα στη χρονιά, η εταιρεία είχε κατηγορηθεί για τη χρήση “έξυπνων” αλλά επικίνδυνων μηχανισμών “εθιστικού σχεδιασμού” (addictive design). Μηχανισμοί όπως το ατελείωτο scrolling (infinite scroll), η αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο (autoplay) και οι ασταμάτητες ειδοποιήσεις push, σχεδιάστηκαν αποκλειστικά για να εγκλωβίζουν τους νεαρούς χρήστες στην οθόνη τους. Παράλληλα, ακόμα και εκτός του μπλοκ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κορυφαίοι ρυθμιστικοί οργανισμοί, όπως η βρετανική Ofcom, έχουν δηλώσει ανοιχτά ότι η πλατφόρμα δεν κάνει τα απαραίτητα βήματα για να εμποδίσει το επιβλαβές περιεχόμενο από το να φτάσει στις οθόνες των παιδιών. Η συνέχεια αναμένεται με τεράστιο ενδιαφέρον, οπότε μείνετε συντονισμένοι στο αγαπημένο σας Zappit, καθώς θα παρακολουθούμε στενά την εξέλιξη αυτής της τεράστιας νομικής και τεχνολογικής μάχης!
