Η δύναμη της διαδικτυακής κοινότητας και η συλλογική οργή μπορούν, τελικά, να λυγίσουν ακόμα και τους μεγαλύτερους τεχνολογικούς κολοσσούς! Όπως σας είχαμε ενημερώσει μόλις πριν από λίγες ημέρες, η Meta επιχείρησε να περάσει στα “μουλωχτά” το Muse Image, μια νέα σουίτα εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης για το Instagram και το WhatsApp.
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν ήταν η ίδια η τεχνολογία, αλλά ο “ύπουλος” τρόπος με τον οποίο η εταιρεία του Mark Zuckerberg αποφάσισε να την ενσωματώσει, μετατρέποντας αυτόματα όλες τις δημόσιες φωτογραφίες των χρηστών σε “τροφή” (εκπαιδευτικά δεδομένα) για τα AI μοντέλα της, εκτός και αν ο χρήστης έβρισκε τον χρόνο να εξαιρεθεί χειροκίνητα (opt-out).
Η αντίδραση του κοινού σε οποιαδήποτε παραβίαση της ιδιωτικότητας είναι συνήθως αναμενόμενη, όμως αυτή τη φορά η κατάσταση ξέφυγε εντελώς από τον έλεγχο της εταιρείας. Η οργή εξαπλώθηκε με ρυθμούς πανδημίας σε όλα τα κοινωνικά δίκτυα, ενώ η επίσημη, θεσμική αντίσταση ήταν πιο σφοδρή από ποτέ. Η άμεση παρέμβαση και η κατακραυγή από το SAG-AFTRA (το πανίσχυρο σωματείο των ηθοποιών στις ΗΠΑ, το οποίο ήδη μάχεται σκληρά ενάντια στην ανεξέλεγκτη χρήση του AI), ανάγκασε τη Meta να αναδιπλωθεί. Μέσα σε μόλις λίγα 24ωρα, η εταιρεία ανακάλεσε (retracted) τη συγκεκριμένη ενσωμάτωση και αφαίρεσε τον επίμαχο διακόπτη, προσπαθώντας να περιορίσει την τεράστια ζημιά στο δημόσιο προφίλ της.
Ο ύποπτος διακόπτης και ο κίνδυνος για τους καλλιτέχνες
Το στοιχείο που πραγματικά εξόργισε τον κόσμο ήταν η εμφάνιση μιας νέας, “κρυμμένης” επιλογής στις ρυθμίσεις του Instagram. Αυτός ο διακόπτης (toggle) ρωτούσε, θεωρητικά, τους χρήστες αν επιθυμούν τα posts και τα Reels τους να χρησιμοποιηθούν από το Meta AI σε άλλες εφαρμογές. Η “παγίδα” ήταν πως η επιλογή ήταν προεπιλεγμένη στο “Ναι” (approve by default)! Αυτό πρακτικά σήμαινε πως εκατομμύρια ανυποψίαστοι χρήστες, καθώς και εγκαταλελειμμένα ή ανενεργά προφίλ, θα έβλεπαν το προσωπικό τους υλικό να αναπαράγεται και να παραμορφώνεται για πάσης φύσεως, συχνά ανατριχιαστικά (unnerving), AI media, χωρίς να έχουν δώσει ποτέ τη ρητή και ξεκάθαρη συγκατάθεσή τους.
Για μια πλατφόρμα όπως το Instagram, αυτό αποτελούσε το απόλυτο εφιαλτικό σενάριο. Το συγκεκριμένο κοινωνικό δίκτυο έχει εξελιχθεί στο de facto, ψηφιακό “σπίτι” εκατομμυρίων καλλιτεχνών, εικονογράφων, φωτογράφων, performers και μικρών δημιουργών. Η ιδέα ότι η Meta θα “έκλεβε” την τέχνη και τον κόπο τους για να εκπαιδεύσει τα δικά της κερδοσκοπικά γλωσσικά μοντέλα, χωρίς καμία αποζημίωση, χτύπησε το πιο ευαίσθητο νεύρο της δημιουργικής βιομηχανίας.
Κερδήθηκε η μάχη, αλλά όχι ο πόλεμος της Τεχνητής Νοημοσύνης
Από την πρώτη μέρα της εξαγοράς του Instagram από το τότε Facebook, ο σκεπτικισμός για το ζήτημα της ιδιοκτησίας του οπτικοακουστικού υλικού ήταν τεράστιος. Όσο η πλατφόρμα μεγαλώνει, τόσο αυξάνονται και αυτές οι εύλογες ανησυχίες. Παρά την προσωρινή υποχώρηση της Meta, οι ειδικοί της βιομηχανίας προειδοποιούν τους χρήστες να μην εφησυχάζουν.
Η εταιρεία αφαίρεσε μεν τη συγκεκριμένη, αυτόματη λειτουργία του Muse Image για να κατευνάσει τα πνεύματα, αλλά σε καμία περίπτωση δεν έχει εγκαταλείψει τα ευρύτερα, επιθετικά της σχέδια για την εξάπλωση του AI (underlying AI encroachment). Ο ενθουσιασμός του Zuckerberg για τη νέα αυτή τεχνολογία είναι τεράστιος, και η ανάγκη της εταιρείας για “φρέσκα” δεδομένα προκειμένου να ταΐσει τα νευρωνικά της δίκτυα παραμένει ακόρεστη. Ο πόλεμος για τα προσωπικά μας δεδομένα μόλις ξεκίνησε, και οι χρήστες οφείλουν να ελέγχουν διπλά κάθε νέο Όρο Χρήσης που αποδέχονται!
