Η Βόρεια Μακεδονία επιστρέφει στον Διαγωνισμό Τραγουδιού της Eurovision το 2027. Την ανακοίνωση έκανε σήμερα, Πέμπτη 21/5, ο Γενικός Διευθυντής του κρατικού ραδιοτηλεοπτικού φορέα MRT, Ζόραν Ρίστοσκι, κατά τη διάρκεια δημόσιας συνεδρίασης του Προγραμματικού Συμβουλίου του σταθμού.
Η απόφαση αυτή, αν και καλλιτεχνική, συνοδεύεται από έντονο πολιτικό παρασκήνιο και μια ξεκάθαρη, συστηματική παραβίαση της Συμφωνίας των Πρεσπών.
Η ανακοίνωση της επιστροφής έφερε ξανά στην επιφάνεια την εσκεμμένη άρνηση των επίσημων οργάνων της γειτονικής χώρας να συμμορφωθούν με τις διεθνείς τους δεσμεύσεις. Κατά την επίσημη ενημέρωση, ο διευθυντής του MRT χρησιμοποίησε προκλητικά τον όρο «Μακεδονία», γραμμή την οποία ακολούθησαν αμέσως τα εγχώρια μέσα ενημέρωσης.
Ενδεικτικό είναι το δημοσίευμα της ιστοσελίδας Lider.mk, το οποίο κυκλοφόρησε με τον άκρως προκλητικό τίτλο «Η Μακεδονία επιστρέφει στη Eurovision». Η ενέργεια αυτή δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο φραστικό ατόπημα αλλά μια δομική παραβίαση.
Την ίδια στιγμή, 8 χρόνια μετά την επεισοδιακή υπογραφή της Συμφωνίας των Πρεσπών, στην επίσημη ιστοσελίδα του κρατικού φορέα MRT, η κεντρική ενημερωτική ρουμπρίκα των εσωτερικών ειδήσεων διατηρείται σταθερά υπό τον τίτλο «Μακεδονία» (Makedonija), αποβάλλοντας πλήρως τον γεωγραφικό προσδιορισμό «Βόρεια».
Η τακτική αυτή παραβιάζει θεμελιωδώς τη Συμφωνία των Πρεσπών, η οποία ορίζει ρητά τη χρήση του συνταγματικού ονόματος έναντι όλων (erga omnes). Ο κρατικός ραδιοτηλεοπτικός φορέας, ο οποίος χρηματοδοτείται από το κράτος και εκπροσωπεί τη χώρα θεσμικά στο εξωτερικό, επιλέγει να λειτουργεί ως όργανο εγχώριας εθνικιστικής προπαγάνδας, αγνοώντας τις υπογραφές της ίδιας του της κυβέρνησης.
Το παρασκήνιο της αποχής και η ιστορία στον θεσμό
Η χώρα είχε απομακρυνθεί από τον διαγωνισμό τα τελευταία χρόνια, χρησιμοποιώντας τη μουσική πλατφόρμα με στρατηγικό τρόπο ανάλογα με τις οικονομικές και πολιτικές της συγκυρίες.
Η τελευταία φορά που η χώρα πάτησε στη σκηνή της Eurovision ήταν το 2022 στο Τορίνο της Ιταλίας, όταν η Andrea με το τραγούδι “Circles” δεν κατάφερε να προκριθεί στον μεγάλο τελικό, τερματίζοντας στην 11η θέση του ημιτελικού. Έκτοτε, το MRT απείχε από τον διαγωνισμό, επικαλούμενο οικονομική στενότητα και ενεργειακή κρίση.
Η ιστορική πορεία της χώρας στον θεσμό χαρακτηρίζεται από έντονη αγωνιστική αστάθεια και πολύ χαμηλές πτήσεις στον πίνακα βαθμολογίας. Η Βόρεια Μακεδονία για περισσότερο από μία δεκαετία -και υπό το όνομα ΠΓΔΜ- βίωνε το ένα πλήγμα μετά το άλλο, αφού από το 2008 έως και το 2018 αποκλείστηκε συνολικά 10 από τις 11 φορές στον ημιτελικό.
Ακόμη όμως κι όταν εξασφάλιζε το εισιτήριο για τον Μεγάλο Τελικό, οι αποδόσεις της ήταν στην πλειοψηφία τους εξαιρετικά χλιαρές και απογοητευτικές, περιορίζοντας τη χώρα στις χαμηλές θέσεις της δεξιάς πλευράς του βαθμολογικού πίνακα.
Η καλύτερη θέση που έχει καταγράψει ποτέ η χώρα στην ιστορία της ήταν το 2019 στο Τελ Αβίβ, στην πρώτη της μάλιστα εμφάνιση με το όνομα Βόρεια Μακεδονία. Τότε η Tamara Todevska, ερμηνεύοντας το τραγούδι “Proud”, κατέκτησε την 7η θέση στον τελικό, έχοντας μάλιστα κερδίσει την πρώτη θέση στην ψηφοφορία των εθνικών κριτικών επιτροπών.
Η επιστροφή για το 2027, όπως επισήμανε ο Ζόραν Ρίστοσκι, έρχεται μετά από διαβουλεύσεις με την EBU, από την οποία ο σταθμός προσδοκά ένα πιο ευνοϊκό οικονομικό πακέτο.
Ωστόσο, γεννάται το ερώτημα εάν η γειτονική χώρα σκοπεύει να χρησιμοποιήσει και πάλι τη βιτρίνα του ευρωπαϊκού διαγωνισμού για να επαναφέρει de facto το όνομα «Μακεδονία» στη διεθνή κοινή γνώμη, γυρίζοντας την πλάτη στη διεθνή νομιμότητα.
